Filosofie-Tijdschrift jrg. 36 nr. 2: Jean-François Lyotard

Beschrijving

Een los papieren nummer bestellen kan via https://filosofie-tijdschrift.nl/nummer-nabestellen.
Een abonnement telt 6 nummers per jaar. Zie onze abonnementspagina.

---

Het tweede nummer van dit nieuwe jaar is gewijd aan de postmoderne Franse filosoof Jean-François Lyotard (1924-1998).

Lyotard wordt, vooral naar aanleiding van zijn naar eigen zeggen belangrijkste werk Le différend (1983), een ‘differentiedenker’ genoemd. Veel aandacht gaat daarbij uit naar de taal, of de ‘frase’. We hanteren vaak een bepaald genre van spreken en schrijven, maar wanneer na een bepaalde frase een nieuwe frase ‘gebeurt’, kan het geschrevene of een gesprekssituatie een geheel nieuwe wending krijgen. Dan treedt het ‘geschil’ (différend) in werking: een conflict tussen verschillende genres, met eigen regels.

Een overkoepelend meta-genre bestond volgens Lyotard niet. Lyotard wilde dus vooral rekenschap afleggen van het pluralisme waarin we leven. Daarvoor gebruikte hij ook wel de beeldspraak van de ‘archipel’. Internationale bekendheid verwierf hij door de publicatie van La condition postmoderne (1979, in het Nederlands vertaald als Het postmoderne weten). Daarin definieerde hij het postmodernisme als kritische positie ten aanzien van (moderne) ‘metavertellingen’.

Lyotard heeft zelf – geheel in stijl met zijn filosoferen – bestreden dat er een eenheid in zijn werk te ontdekken zou zijn. Zijn denken vraagt er juist om geen overkoepelend systeem uit te werken. De verschillende bijdragen aan dit nummer reflecteren dan ook vanuit heel verschillende perspectieven op zijn veelzijdige oeuvre. Ook wat Lyotard over kunst en kunstenaars heeft geschreven, komt daarbij aan de orde.

Daarnaast treft u in dit nummer ook weer onze vier rubrieken aan, evenals de berichten, boekbesprekingen en attenderingen.

---

Inhoud

Themagedeelte Jean-François Lyotard

De gebeurtenis
Inleiding
Frans van Peperstraten

Voorbij de voorstelling
Kunst als gebeurtenis bij Lyotard
Arthur d’Ansembourg

Kindermisbruik als tegenvoorbeeld
Jean-François Lyotard en het einde van het christelijke grote verhaal
Lieven Boeve

Lyotard over het kinderlijke in ons
Daan Keij

Jodendom en christendom – om welke geschillen gaat het?
Chris Doude van Troostwijk

Comparatieve filosofie

‘Alles-onder-de-hemel’, een cultuurhistorisch flexibel concept
Bart Dessein

Berichten

Filosofie van wetenschap en techniek

Zinvolle en zinloze filosofie
Over de kleren en de geest van de keizer
Richard Starmans 

Filosofie van politiek en cultuur

Beleid als symbool: voorbij het mimetische verlangen
Teun Toonen 

Filosofie en onderwijs

Godsdienstfilosofie als prima philosophia
Wilhelm Dupré’s verkenning van de verste uithoeken van de filosofie in relatie tot de religie
Inigo Bocken & Coban Menkveld

Berichten

Boekbesprekingen

De functie van de rede van Alfred North Whitehead
Kristien Hens 

Het perspectief van Simone Weil
Edith Brugmans 

De schrijver-soldaat die ook profeet was
Henk den Uijl

Attenderingen

Recente wijsgerige uitgaven in het Nederlands taalgebied