Pleidooi voor een participatieve filosofie en leefwijze

Beschrijving

Filosofie en wetenschap zijn menselijke ondernemingen, gevormd door intuïtie, verbeelding en sociaal-culturele context. Ze zijn vormen van handelen en vinden altijd plaats vanuit een positie binnen de werkelijkheid. Toch kenmerkt een lange traditie van denken zich juist door een afstandelijk toeschouwersperspectief, alsof we van buiten ruimte en tijd betekenis kunnen geven aan de dingen — zoals bij Plato, Spinoza of Hegel.

Die benadering miskent vaak de rijkdom van de geleefde ervaring. Dit boek bekritiseert die buitenperspectieven en laat zien tot welke ongerijmdheden ze leiden. In het constructieve deel staat het participatieve uitgangspunt centraal: dat we de wereld beleven van binnenuit, als voelende, denkende en handelende subjecten.

Vanuit die invalshoek wordt gereflecteerd op filosofie, wetenschap, samenleving en democratie. Thema’s als vrijheid, geloof, zin en de structuur van ervaring komen aan bod. Het boek mondt uit in een pleidooi voor een filosofie die wortelt in deelname en betrokkenheid — midden in het leven zelf.

Koo van der Wal studeerde wijsbegeerte, godsdienst wetenschap en Duitse taal- en letterkunde in Amsterdam en Göttingen. Hij is emeritus hoogleraar aan de Erasmus Universiteit Rotterdam. Hij publiceert onder meer op het gebied van de ethiek, de rechts- en politieke filosofie en de natuur- en milieufilosofie.

ISBN: 9789463715829

Deze uitgave verscheen als nr. 19 in de boekenreeks Filosofiegewijs. 

*** Nederlandse bibliotheekdienst, recensie december 2025:

“Koo van der Wal beschrijft filosofie en wetenschap als vormen van handelen die gepositioneerd zijn in de werkelijkheid, maar vaak niet als zodanig worden benaderd. De auteur beschrijft hoe een lange traditie van denken zich kenmerkt door een afstandelijk perspectief, dat de geleefde ervaring buiten beschouwing laat. In plaats daarvan pleit dit boek voor een participatieve benadering, met de mens als voelend, denkend en handelend subject als uitgangspunt. De auteur reflecteert vanuit deze invalshoek op filosofie, wetenschap en democratie, met aandacht voor thema’s als geloof, zin en de structuur van ervaring. Hij eindigt met een pleidooi voor een filosofie die midden in het leven staat.”