Schrijven tegen het vergeten. Literaire teksten rond Kamp Amersfoort

Beschrijving

In Kamp Amersfoort hebben tijdens de Tweede Wereldoorlog duizenden mensen onder barre omstandigheden gevangen gezeten. Hoe hebben zij deze tijd daar beleefd en verwerkt? En in hoeverre heeft het verblijf aldaar invloed gehad op hun verdere leven en op hun omgeving?

Op zoek naar literaire teksten over Kamp Amersfoort trof Hans van Stralen, behalve in al gepubliceerde werken, ook in het NIOD en met name in het archief van Kamp Amersfoort diverse verhalen, romans en gedichten aan. In deze essaybundel bespreekt hij op wetenschappelijke wijze vier thema’s.

Het eerste essay gaat over verzetspoëzie en betreft gedichten die geschreven zijn door de kampgevangenen. Vervolgens komen het werk en de verwerking van de kampervaringen van schrijver en communist Theun de Vries, auteur van onder andere Het meisje met het rode haar, aan bod. In het derde essay staat het werk van de kunstenaar en schrijver Armando centraal. Als jongen woonde hij vlak bij het kamp. In zijn werk neemt de schuldvraag een belangrijke plaats in. Het verblijf in Kamp Amersfoort heeft niet alleen het leven van de gevangenen getekend, maar ook doorgewerkt in het leven van hun kinderen. De verslagen die zij daarover schreven, vormen het onderwerp van het vierde essay.

Hans van Stralen studeerde theologie, filosofie, Nederlandse taal- en letterkunde en literatuurwetenschap aan diverse universiteiten in Nederland. In 1990 promoveerde hij op het fenomeen ‘bewustzijn’ in modernistische literatuur en in 2009 verscheen zijn theologische proefschrift over bekeringen. Van Stralen was als literatuurwetenschapper en theoloog van 1985-2022 verbonden aan verschillende universiteiten in Nederland. Momenteel is hij gids van Nationaal Monument Kamp Amersfoort en helpt hij migranten met Nederlands taalonderwijs bij hun inburgering.

ISBN: 9789463716055

**** Humanistisch Verbond, recensie P. Van Aelst, 11 mei 2026

“Schrijven tegen het vergeten is een indringend en overtuigend werk over het verleden dat aantoont hoe literatuur kan bijdragen tot het morele bewustzijn in de toekomst.”

**** Nederlandse bibliotheekdienst, recensie 6 mei 2026

“Een essaybundel over de verwerking, op literaire wijze, van ervaringen in Kamp Amersfoort tijdens en na de Tweede Wereldoorlog. Het boek bestaat uit vier essays; over verzetspoëzie, de kampervaringen van Theun de Vries, het werk van Armando en de impact op kinderen van gevangenen. Van Stralen baseert zijn onderzoek op literaire teksten uit gepubliceerde werken en archieven. De bundel biedt een literatuurwetenschappelijke benadering van de invloed van het kampverblijf op individuen en hun
omgeving.”