De functie van de rede

Beschrijving

Ingeleid, vertaald en geannoteerd door Ronny Desmet en Guido Vanheeswijck

Alfred North Whitehead (1861–1947) was in het begin van de twintigste eeuw vooral bekend als wiskundige, maar groeide in de decennia daarna uit tot een van de grote denkers van zijn tijd – een intellectuele evenknie van Einstein in de natuurkunde en van Kant in de filosofie.

In De Functie van de Rede (1929) onderzoekt Whitehead de rol van de rede in de evolutie van mens en cultuur. Tegen de overheersende stroming van het positivisme in, herwaardeert hij de speculatieve rede: niet louter gericht op feiten en nut, maar op het ontsluiten van nieuwe mogelijkheden en waarden. Daarmee legt hij de basis voor zijn invloedrijke procesfilosofie, waarin de werkelijkheid wordt begrepen als een dynamisch netwerk van ervaringsgebeurtenissen – processen waarin het fysieke en het conceptuele samenkomen in de zoektocht naar betekenis en waarde.

Met hun inleiding, geannoteerde vertaling en uitleiding bieden filosofen Ronny Desmet en Guido Vanheeswijck een toegankelijke gids tot dit klassieke werk. Ze situeren Whiteheads denken historisch, leggen zijn complexe ideeën helder uit en tonen zijn blijvende relevantie voor actuele debatten, bijvoorbeeld rond artificiële intelligentie.

ISBN: 9789463715874

*** Trends – De vos, de god en de Nobelprijswinnaar, column Marc Buelens, 25 december 2025

“Wie de tijdgeest een beetje aanvoelt, merkt dat we op een kantelpunt staan. De aanvallen op de rede nemen schrikbarende proporties aan. We zien het in het publieke debat, waar feiten gereduceerd worden tot meningen, maar ook in het bedrijfsleven. We dreigen te verdrinken in data, terwijl we snakken naar kennis. De filosoof Alfred North Whitehead (1861-1947), voor mij dé filosoof van de rede, is terug. In de kakofonie van alternatieve feiten en technocratisch management is het een verademing weer eens naar een stem van de rede te luisteren.”